Eğitim Sistemi En Başarılı 10 Ülkenin Liselere Giriş Sistemi | ÖSYM Kılavuzu
 

Eğitim Sistemi En Başarılı 10 Ülkenin Liselere Giriş Sistemi

Paylaş
 

Geçtiğimiz hafta çok hızlı gelişen hadiselerin sonunda Milli Eğitim Bakanlığı, puanı liselere giriş için kullanılan TEOG’un kaldırıldığını açıkladı. Ülkemizde son 15 yılda liselere giriş için LGS, OKS, SBS, TEOG gibi çok sayıda uygulama yapıldı. Bu uygulamaların hiçbiri kalıcı olamadı. Yani bir istikrar sağlanamadı. Şu sıralar yeni sistemin nasıl olacağı konusunda tartışmalar yapılıyor, fikir alışverişinde bulunuluyor.

Biz bu yazımızda Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı PISA sonuçlarına göre en başarılı 10 ülkenin liselere giriş sistemini inceleyeceğiz. Türkiye’nin 72 ülke arasında 50. sırada olduğunu da hatırlatarak en başarılı 10 ülkeyi tek tek incelemeye başlayalım.

 

  1. Singapur

Singapur’da öğrenciler 6. sınıfın sonunda İlköğretim Okul Bitirme Sınavına (PSLE) giriyor. Bu sınav öğrencilerin ilköğretimde kendini ne kadar geliştirdiğini ve ortaöğretime geçiş için yeterli altyapıyı kazanıp kazanmadığını gösteriyor. Bu sınavla beraber ebeveynler ve öğretmenler tarafından öğrencilerin güçlü yanları, yetenekleri, eğilimleri rapor ediliyor. Sınav sonucuna göre öğrenciler yeteneklerine, öğrenme düzeylerine ve ilgi alanlarına göre uygun bir orta öğretim kurumuna yerleştiriliyor. Yerleştirme de öğrencilerin spor, sanat gibi alanlara olan meyili göz ardı edilmiyor.

Singapur 2021 yılından itibaren liselere girişle ilgili bir yeniliği hayata geçirecek. Bu yenilikle beraber PSLE sınavının alanı genişletecek ve sınav sonuçlarında sıralamadan çok öğrencinin bireysel gelişimi esas alınacak. Yani öğrenciler birbirlerini geçmeye değil de kendi öğrenmelerine odaklı bir çalışmaya yönelecek. Ülkemizde de sıralama sınavlarına hazırlanan öğrencilere “yarış atı” yakıştırmasının yapıldığını biliyoruz. Muhtemelen böyle bir durumu ortadan kaldırmak ve bireysel zenginlikleri daha iyi görebilmek adına Singapur’da sınavlar sıralama odaklı olmaktan çıkarılacak.

 

     2. Japonya

Japonya’da öğrenciler dokuz yıllık zorunlu eğitimin ardından lise eğitimi için normal liselere ya da teknoloji liselerine (kosen) devam ediyor. Teknoloji liselerinde okumak isteyen öğrencilerin okulların kendi yaptığı sınavlardan geçmesi gerekiyor.  Yani her okul kendi sınavını yapıyor ve genellikle şu üç kriter belirleyici oluyor: sınav, mülakat ve ortaokul notları. Bunların hangi oranda etkili olacağı da okuldan okula değişebiliyor.

Japonya’da liselere giriş sınavları çok büyük önem taşıyor ve öğrenciler üzerinde ciddi bir baskı oluşturuyor. Hatta bu sınavlar halk arasında ‘juken jigoku’ yani giriş sınavı cehennemi olarak bilinir.

Japonya’da bir öğrencinin gittiği lise aynı zamanda gidebileceği üniversiteleri de belirliyor. Bu nedenle liselere giriş sınavlarının önemi bir kat daha artıyor. Bazı öğrenciler 7. veya 8. sınıftan itibaren bu sınava yönelik çalışmalar yapsa da genellikle 9. sınıfın başından itibaren sınava hazırlanılıyor. Liselerin tanıtım amaçlı ‘açık okul’ günleri oluyor. Öğrenciler ve veliler kendilerine en uygun liseyi seçebilmek için ‘açık okul’ günlerine katılıyor.

Öğrencilerin yaklaşık % 65’i dershaneye gidiyor. Maddi durumu iyi olmayan ailelerin çocukları ise dershaneye gidemiyor. 9. sınıf öğrencileri için bu sınav çok önemli olduğu için öğrenciler genellikle sosyal hayatı ikinci plana atıp okul-dershane-ev üçgeninde mekik dokuyor.

Kendine güvenen, başarı düzeyi yüksek öğrenciler genellikle rekabetin yoğun olduğu, eğitim-öğretimi imkanlarının daha iyi olduğu okulların açtığı sınavlara giriyor. Bazı öğrenciler ise rekabetin ve başarısızlık ihtimalinin daha düşük olduğu okulların açtığı sınavlara giriyor.

 

    3. Estonya

Estonya’daki okullar 8 yıl boyunca ortak bir müfredatı takip ediyorlar ve öğrenciler 9. sınıftan itibaren akademik ya da mesleki eğitim alabilecekleri üç yıllık üst orta eğitime geçiyorlar. Öğrenciler bu üç yıllık eğitimi alıp almayacaklarına kendileri karar veriyorlar. Öğrencilerin yaklaşık % 65’i üst orta öğretim eğitimine devam ediyor.

Her okul kendi sınavını yapabiliyor ve bu sınavlar içerik olarak da birbirinden farklı olabiliyor. Öğrenciler alan seçimi yaparken önceki test sonuçlarına değil de ilgi alanlarına bakılıyor. Ayrıca her öğrencinin bütün konularda temel becerilere sahip olması amaçlanıyor.

 

    4. Çin

Çin’de 10, 11 ve 12. sınıf, lise sınıflarıdır. Ortaokulu bitiren öğrenciler meslek liseleri veya normal liselerde eğitim hayatlarına devam ediyor. Normal liseye gitmek isteyen öğrencilerin ‘zhongkao’ adıyla bilinen lise giriş sınavlarında başarı olması gerekiyor.

Liselere giriş sınavları eyalet eğitim müdürlükleri tarafından hazırlanıyor. Öğrenciler ortaokuldan mezun olabilmek için bir sınava giriyorlar, liselere giriş sınavlarında da benzer konulardan sorularla karşılaşıyorlar. Adaylar önce bir tercih listesi oluşturuyorlar. Daha sonra aldıkları puana göre bir liseye yerleştiriliyorlar.

 

      5. Finlandiya

Öğrenciler hem normal liselere hem de meslek liselerine başvuru yapabiliyor. En fazla beş programa başvuru yapılabiliyor. Liselere girişte öğrencinin önceki notları ile giriş sınavı etkili oluyor. Bu iki etkenin oranı liseden liseye değişiyor. Finlandiya’da devlet özel okullar da dahil olmak üzere tüm okulları destekliyor. 

Bir öğrenci hem normal lise hem de mesleki lise sertifikası alabiliyor. Cinsiyet dağılımının daha dengeli olabilmesi için mesleki okullarda azınlık kalan cinsiyetteki öğrencilere artı puan verilebiliyor.

Bir okula başvuran öğrencilerin puanı aynıysa normal liselerde önce tercih sırasına, sonra not ortalamasına bakılıyor. Eşitlik bozulmazsa kura çekiliyor. Meslek liselerinde ise önce tercihlere, sonra giriş sınavı puanına, sonra cinsiyet puanına ve en son ders notlarının ortalamasına bakılıyor. Eşitlik devam ederse kura yoluna gidiliyor.

Finlandiya’da öğrenciler giriş sınavı ve not ortalamaları ile elde edilen karma puanlarıyla liselere başvuru yapıyorlar. Liseler kendilerine başvuru yapan adayları yukarda belirttiğimiz prosedüre göre sıralıyor ve kayıt hakkı kazananları açıklıyor. Kayıt hakkı kazananlarla beraber yedek adaylar da açıklanıyor. Aslında bu noktada ülkemizdeki yüksek lisans öğrenci alımlarına benzer bir durum olduğunu söyleyebiliriz.

 

     6. Kanada

Kanada’da temel eğitim 10 yıl. Eğitim sistemi eyaletten eyalete değişkenlik gösteriyor. Yani merkezi değil, her yerde aynı değil. 10 eyalette 10 ayrı eğitim sistemi uygulanıyor. Kanada’da liselere giriş için bir sınav uygulanmıyor. Belli bir bölgedeki okulları yönetmek adına okul idare kurulları var. Okul idare kurulları halk tarafından seçiliyor. Öğrenciler ve velileri ders yılı başlamadan okul idare kuruluna başvuruda bulunup kaydolmak istedikleri okulları belirtiyorlar. Öğrencinin kaydolmak istediği okul ise öğrencinin seviyesi hakkında değerlendirmede bulunuyor ve hangi seviyeden başlayacağına, İngilizce ya da Fransızca için destek alıp almayacağına karar veriyor.

 

     7. Vietnam

Vietnam’da lise eğitimi 10, 11 ve 12. sınıfı kapsıyor. Öğrencilerin lise eğitimine geçmek için IGE adlı giriş sınavına girmeleri gerekiyor. Öğrenciler ne kadar yüksek puan alırlarsa o kadar kaliteli ve prestijli liselerde okumaya hak kazanıyor. Her yıl haziran ayında yapılan sınava her geçen yıl daha fazla öğrenci giriyor.

Vietnam’daki liselere giriş sınavı IGE’nin üniversiteye giriş sınavından bile zor olduğu söyleniyor. Liselere girişte sadece bu sınav dikkate alınıyor. Dolayısıyla IGE öğrenciler üzerinde büyük bir baskı ve stres oluşturuyor. Öğrenciler sınav yılı gece gündüz ders çalışmak zorunda kalıyor. Bu nedenle sınav sistemi çok ciddi bir şekilde eleştiriliyor.

 

     8. Hong Kong

Hong Kong’ta öğrenciler 6 yaşında okula başlar. Lise eğitimleri 19 yaşına kadar sürer. İlkokuldan ortaokula geçerken öğrencilerin ilkokul notları dikkate alınır. Ortaokul üç yıl alt, üç yıl üst olmak üzere 6 yıldır. Ortaokuldan liseye geçerken ise merkezi bir sınav uygulanır. Bu sınavın adı Hong Kong Ortaöğretim Sınavı’dır.

 

      9. Güney Kore

Güney Kore’de normal liseler öğrencinin kayıtlı adresine göre alım yapıyor. Meslek, yabancı dil, güzel sanatlar, spor, fen ve teknoloji liseleri ise öğrenci tercihine göre alım yapıyor.

 

      10. Yeni Zelanda

Yeni Zelanda’da adrese dayalı kayıt sistemi uygulanıyor. Okulda boş kontenjan kalırsa başka öğrenciler de başvuru yapabiliyor. Okullar her yıl başvuru tarihlerini, boş kontenjan sayısını ve kura tarihlerini bölgede yayımlanan bir gazetede duyurmakla yükümlü. Başvuru yapan öğrenciler şu kritelere göre sıralanıyor:

İlk olarak okulda uygulanan bir özel bir programa kabul edilen öğrencilere, daha sonra okulda bir kardeşi okuyanlara, üçüncü olarak daha önce okulda bir kardeşi okumuş olanlara, dördüncü olarak daha önce okulda okumuş olanların çocuklarına ve son olarak da okulda çalışanların çocuklarına öncelik veriliyor.

Kontenjanda az başvuru olursa bütün başvuranlara kayıt hakkı veriliyor. Kontenjana göre fazla başvuru yapılırsa öncelik kriterleri dikkate alınıyor. Önceliği aynı olanlar arasında ise kura çekiliyor.

Bu yazı 66 kere okundu.
  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Bir yorum bırak

Facebookta bizi bulun